top of page

Aangereden als fietser of voetganger: wie vergoedt uw schade?

2 nov
6 minuten om te lezen

7/365 — Na een aanrijding met een auto, bus of tram vragen fietsers en voetgangers zich vaak af wie hun medische kosten en andere schade zal betalen. In België geeft artikel 29bis van de wet op de verplichte aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen (WAM) bepaalde slachtoffers een bijzondere bescherming. Voor vergoeding van lichamelijke schade hoeft een fietser of voetganger doorgaans niet eerst te bewijzen dat de bestuurder een fout maakte. Dat betekent echter niet dat elke schadepost automatisch wordt vergoed.

Wat regelt artikel 29bis WAM?

De regeling geldt bij een verkeersongeval waarbij een of meer motorrijtuigen betrokken zijn, op de plaatsen die de WAM-wet omschrijft. De wet omvat ook een ongeval met een voertuig dat aan spoorstaven gebonden is, zoals een tram. De verzekeraars die de burgerlijke aansprakelijkheid van de betrokken voertuigen dekken, vergoeden de lichamelijke schade van slachtoffers en rechthebbenden, met inbegrip van kledijschade. Functionele prothesen worden voor deze regeling als lichamelijke schade beschouwd.

De bescherming wordt vaak omschreven als die voor de “zwakke weggebruiker”. In de wettelijke bepaling zelf is vooral van belang dat het slachtoffer niet de bestuurder is van een betrokken motorrijtuig. Een fietser of voetganger valt daar doorgaans onder. Ook een passagier kan bescherming genieten, zelfs wanneer die in het betrokken voertuig zat. De bestuurder van het betrokken motorvoertuig kan zich voor zijn eigen letsel niet op artikel 29bis beroepen.

Moet u bewijzen dat de bestuurder aansprakelijk is?

Voor de in artikel 29bis bedoelde lichamelijke schade is de vergoeding in beginsel niet afhankelijk van de foutvraag. Een fietser die zelf een verkeersregel heeft overtreden, kan dus nog steeds voor zijn letsel onder de regeling vallen. De verzekeraar kan wel nagaan of er werkelijk sprake was van een verkeersongeval, of een motorrijtuig betrokken was, wie het slachtoffer was en welke letsels door het ongeval zijn veroorzaakt.

Er is een beperkte wettelijke uitzondering: een slachtoffer ouder dan veertien jaar kan de bijzondere vergoeding niet inroepen wanneer het zowel het ongeval als de gevolgen ervan heeft gewild. Het gaat om opzet; een onvoorzichtige manoeuvre, een fout of het negeren van een verkeersregel is op zichzelf niet hetzelfde als die uitzondering.

Welke schade kan worden vergoed?

De regeling gaat over schade die voortvloeit uit lichamelijk letsel of overlijden. Dat kan, afhankelijk van bewijs en de concrete gevolgen, medische en paramedische kosten omvatten, verlies van inkomen, hulp van derden, tijdelijke of blijvende beperkingen en morele schade. Bij overlijden kunnen rechthebbenden een eigen vordering hebben voor schade die de wet erkent. De precieze begroting vraagt meestal medische informatie en documenten over kosten, werk en de gevolgen in het dagelijkse leven.

Kledijschade en schade aan functionele prothesen worden uitdrukkelijk genoemd. Een fiets, helm, telefoon, bril die geen functionele prothese is, of andere persoonlijke voorwerpen zijn daarentegen stoffelijke schade. Die zaken worden dus niet enkel op grond van artikel 29bis vergoed.

Wie betaalt schade aan de fiets of andere spullen?

Voor materiële schade moet doorgaans de gewone aansprakelijkheidsregeling worden onderzocht. U moet dan aantonen dat een andere partij burgerrechtelijk aansprakelijk is voor het ongeval en dat die fout de schade heeft veroorzaakt. De verdeling van aansprakelijkheid kan daarbij een rol spelen. De verzekeraar kan bijvoorbeeld de herstellingskosten van uw fiets vergoeden wanneer de bestuurder aansprakelijk wordt bevonden, maar artikel 29bis op zichzelf verplicht die verzekeraar niet om de fiets te herstellen.

Voorbeeld: een fietser wordt op een kruispunt aangereden en loopt een gebroken pols op. De fietser stelt dat de auto geen voorrang verleende, terwijl de bestuurder dat betwist. De lichamelijke schade kan onder artikel 29bis vallen zonder dat eerst wordt beslist wie de fout maakte. Voor de kapotte fiets en telefoon blijft de aansprakelijkheidsvraag wel belangrijk. Bewaar daarom zowel medische stukken als bewijs van de waarde en schade aan uw spullen.

Wat doet u na een ongeval?

Zorg eerst voor veiligheid en bewijs

Laat gewonden verzorgen en bel de hulpdiensten wanneer dat nodig is. Bij letsels of discussie over de omstandigheden is het verstandig de politie te laten komen. Noteer de gegevens van de betrokken bestuurders, voertuigen, verzekeraars en getuigen. Maak, als dat veilig kan, foto’s van de voertuigen, de plaats, verkeerslichten, wegmarkeringen, zichtbaarheid en de schade. Noteer ook datum, tijd en rijrichting. Vul een aanrijdingsformulier zorgvuldig in en onderteken geen leeg formulier of een schets waarmee u het niet eens bent.

Een aanrijdingsformulier is nuttig, maar beslist niet definitief wie aansprakelijk is. Schrijf bij opmerkingen feitelijk op wat u zelf hebt waargenomen. Vermijd speculaties en laat relevante onenigheid niet onbeschreven. Bewaar originele foto’s en dashcambeelden; bewerk ze niet en maak zo snel mogelijk een kopie.

Meld het ongeval en documenteer uw schade

Meld het ongeval bij uw eigen verzekeraar en vraag hoe u de betrokken BA-verzekeraar kunt aanschrijven. U kunt de letselschade en, waar toepasselijk, de materiële schade afzonderlijk omschrijven. Houd een overzicht bij van medische afspraken, voorschriften, facturen, verplaatsingskosten, werkverlet, hulp in huis en de gevolgen voor sport of dagelijkse activiteiten. Vraag attesten op en noteer klachten tijdig, ook wanneer ze pas na de eerste dag duidelijker worden.

Stuur geen originele documenten weg zonder kopie. Bewaar correspondentie, dossiernummers en verzendbewijzen. Als de verzekeraar om bijkomende informatie vraagt, antwoord dan volledig en houd voor uzelf een kopie bij. Uw eigen rechtsbijstandsverzekeraar kan u informeren of de polis hulp bij de behandeling van uw schadegeval biedt.

Hoe verloopt de schadeafhandeling?

De WAM-wet kent het slachtoffer een rechtstreeks recht toe tegenover de betrokken BA-verzekeraar. De FOD Economie licht toe dat, wanneer de aansprakelijkheid of de toepassing van artikel 29bis betwist wordt, of de schade betwist wordt, de verzekeraar binnen drie maanden na het verzoek een gemotiveerd antwoord moet geven. Als aansprakelijkheid of artikel 29bis niet wordt betwist en de schade vaststaat en begroot is, geldt een verplichting om binnen die termijn een gemotiveerd voorstel te doen. Dit is niet hetzelfde als een garantie dat elk dossier binnen drie maanden definitief wordt uitbetaald.

Wanneer de omvang van het letsel nog niet duidelijk is, kan het medisch verloop tijd vragen. Een definitieve regeling kan gevolgen hebben voor latere vorderingen. Laat u daarom uitleggen welke schadeposten en toekomstige gevolgen een voorstel omvat voordat u een dading of finale kwijting ondertekent. In passende gevallen kan een voorschot worden gevraagd; de mogelijkheid en het bedrag hangen af van wat al vaststaat en de toepasselijke regels.

Als de betrokken bestuurder onbekend is of het voertuig niet verzekerd blijkt, kunnen bijzondere regels gelden voor het Belgisch Gemeenschappelijk Waarborgfonds. De voorwaarden verschillen naargelang de situatie, zoals een vluchtmisdrijf, een niet-verzekerd voertuig of een ongeval met een niet-geïdentificeerde tegenpartij. Verzamel ook dan alle beschikbare gegevens en meld het ongeval bij uw verzekeraar en de politie.

Veelgestelde vragen

Ik was als fietser zelf in fout. Krijg ik toch een vergoeding?

Voor lichamelijke schade kan artikel 29bis in beginsel gelden, ook als u een verkeersfout maakte. De wettelijke uitzondering betreft het slachtoffer ouder dan veertien jaar dat het ongeval én de gevolgen ervan heeft gewild. Voor schade aan uw fiets of andere spullen is de aansprakelijkheidsvraag wel van belang.

Wordt mijn fiets vergoed via artikel 29bis?

Nee. Artikel 29bis dekt lichamelijke schade, overlijden en bepaalde daarmee samenhangende schade zoals kledijschade. Schade aan de fiets moet doorgaans worden gevorderd op basis van aansprakelijkheid van een andere partij of via een eigen verzekering.

Moet ik weten wie schuld had voordat ik de verzekeraar contacteer?

Nee. Meld het ongeval en omschrijf de feiten zo nauwkeurig mogelijk. De foutvraag is niet vereist voor de bijzondere vergoeding van letselschade, maar kan wel bepalend zijn voor de vergoeding van materiële schade.

Geldt de regeling ook voor een passagier?

Ja, een passagier is doorgaans geen bestuurder van een betrokken motorrijtuig en kan voor lichamelijke schade onder artikel 29bis vallen. De precieze betrokkenheid en omstandigheden moeten wel worden vastgesteld.

Wat als ik alleen materiële schade heb en niet gewond ben?

Dan biedt artikel 29bis geen vergoeding voor alleen de beschadigde fiets, helm of telefoon. U kunt wel nagaan of een andere weggebruiker aansprakelijk is of uw eigen verzekeringsdekking tussenkomt.

Juridisch advies bij letselschade na een verkeersongeval

Bij een ernstig letsel, discussie over de betrokken voertuigen of een voorstel tot finale regeling kan advies helpen om de juiste vergoedingsgrond en bewijsstukken te beoordelen. Byvoet & Laplaese kan uw dossier en de correspondentie bekijken en toelichten welke stappen in uw situatie mogelijk zijn.

Bronnen

 
 
 

Opmerkingen


Featured Posts
Recent Posts
Archive
Search By Tags
bottom of page