top of page

Rijden zonder verzekering in België: boete, rijverbod en schadevergoeding

2 nov
5 minuten om te lezen

4/365 — Een verlopen polis, een gemiste premie of een misverstand bij de verkoop van een wagen kan grote gevolgen hebben. Wie met een motorrijtuig zonder verplichte BA-verzekering de openbare weg op gaat, riskeert vervolging. Veroorzaakt het voertuig een ongeval, dan kan het slachtoffer onder voorwaarden worden vergoed door het Belgisch Gemeenschappelijk Waarborgfonds, dat betaalde bedragen kan terugvorderen.

Welke verzekering is verplicht?

De Wet van 21 november 1989 verplicht in beginsel een verzekering burgerlijke aansprakelijkheid (BA) voor motorrijtuigen die op de wettelijk bedoelde plaatsen in het verkeer worden gebracht. De BA-verzekering dekt schade die met het verzekerde voertuig aan derden wordt veroorzaakt, binnen de wettelijke en contractuele grenzen. Ze vergoedt niet uw eigen autoschade; daarvoor is bijvoorbeeld een omniumverzekering nodig.

Het verzekeringsbewijs en de dekking zijn twee verschillende zaken. Een oud bewijs of een kaart in het handschoenenkastje bewijst niet dat de polis op de dag van de controle of het ongeval actief was. Omgekeerd betekent het ontbreken van een papieren kaart op zichzelf niet noodzakelijk dat er geen dekking bestaat. Vraag de verzekeraar schriftelijk naar de precieze begin- en einddatum.

Ga er niet van uit dat een wagen die stilstaat, tijdelijk niet wordt gebruikt of op privéterrein staat automatisch is vrijgesteld. De uitzonderingen zijn wettelijk begrensd en hangen af van de voertuigcategorie en omstandigheden. Vraag hoe u de polis correct beëindigt en welke stappen voor nummerplaat of buitengebruikstelling nodig zijn.

Wie kan worden vervolgd en welke sancties zijn mogelijk?

Artikel 22 van de WAM-wet viseert onder meer de eigenaar of houder die een onverzekerd voertuig in het verkeer brengt of dat laat gebeuren, en de bestuurder. Voor de bestuurder en houder geldt dat zij strafbaar zijn wanneer zij wisten dat de verzekering ontbrak. De rol van elke betrokkene en de bewijsstukken over kennisgeving of premieachterstand kunnen dus belangrijk zijn.

De politierechtbank kan een geldboete opleggen. Sinds 1 september 2026 geldt het nieuwe Strafwetboek. Voor feiten vanaf die datum moet de strafbepaling uit de WAM-wet samen worden gelezen met de nieuwe regels over strafniveaus en omzetting van geldboeten. De basisbedragen in de WAM-wet zijn daarom niet zonder meer het bedrag op een vonnis. Voor feiten van vóór 1 september kan het eerdere boetestelsel relevant zijn; bij een wetswijziging moet ook worden nagegaan welke regeling voor de beklaagde het gunstigst is.

Daarnaast kan de rechter op grond van artikel 24 van de WAM-wet het recht om een motorrijtuig te besturen voor minstens acht dagen en maximaal vijf jaar ontzeggen, of de ontzegging definitief uitspreken. Ook verbeurdverklaring van het voertuig is mogelijk, met bescherming van de rechten van slachtoffers en de rechtmatige eigenaar. Dit zijn mogelijkheden voor de rechter, geen automatische gevolgen in elk dossier.

Wat gebeurt er als u een ongeval veroorzaakt?

Een ongeval met een onverzekerd voertuig betekent niet noodzakelijk dat het slachtoffer geen vergoeding krijgt. Het Belgisch Gemeenschappelijk Waarborgfonds (BGWF) kan in wettelijk omschreven gevallen tussenkomen wanneer een ongeval in België is veroorzaakt door een onverzekerd voertuig. Het Fonds onderzoekt de omstandigheden, aansprakelijkheid en schade. De wettelijke voorwaarden gelden; niet elke schadepost wordt automatisch of zonder bewijs vergoed.

Na betaling kan het BGWF bedragen terugvorderen van personen die volgens de wet aansprakelijk zijn voor het ongeval of voor het ontbreken van de verzekering. Het Fonds vermeldt dat het in bepaalde gevallen de uitgekeerde bedragen integraal kan verhalen. De precieze verhaalsplicht hangt af van de feiten, de hoedanigheid van de betrokkenen en de toepasselijke wettelijke regeling.

Voorbeeld: u leent een auto waarvan de polis wegens een onbetaalde premie is geschorst en veroorzaakt een aanrijding met lichamelijke letsels. Het slachtoffer kan mogelijk aanspraak maken op het Fonds. Dat sluit een latere verhaalvordering niet uit. Wie eigenaar was, wie het voertuig in het verkeer bracht en wat de bestuurder over de verzekeringsstatus wist, moet aan de hand van documenten worden beoordeeld.

Wat doet u bij controle of ongeval?

Als u ontdekt dat de polis mogelijk niet actief is

Rijd niet verder totdat de verzekeraar de dekking heeft bevestigd. Vraag schriftelijk naar de status, de exacte data en eventuele reden voor schorsing of beëindiging. Bewaar betalingsbewijzen, aanmaningen, polisdocumenten en berichten van verzekeraar of makelaar. Een overschrijving of oude kaart bewijst niet altijd dat op het relevante moment dekking bestond.

Is de wagen verkocht, gestolen of buiten gebruik? Verzamel de verkoopovereenkomst, aangifte of schrappingsbewijzen en vraag de verzekeraar om bevestiging van de administratieve status. Inschrijving en verzekering zijn afzonderlijke verplichtingen. Geef een voertuig niet mee wanneer u weet of vermoedt dat de BA-dekking ontbreekt.

Na een aanrijding met een onverzekerd voertuig

Zorg eerst voor veiligheid en medische hulp. Contacteer de politie bij letsels, betwiste omstandigheden of gebrek aan medewerking. Noteer nummerplaten en identiteitsgegevens, maak foto’s, verzamel getuigencontacten en vul het aanrijdingsformulier zorgvuldig in. Meld het ongeval ook aan uw eigen verzekeraar en vraag of u het BGWF kunt aanspreken.

Bewaar het proces-verbaalnummer, medische attesten, facturen, bewijs van inkomensverlies en alle briefwisseling. Houd originelen bij en maak een lijst van uw kosten. De aangifte bij het Fonds vervangt niet de verplichting om bewijs te verzamelen of uw eigen verzekeraar te informeren. Wacht niet tot alle medische gevolgen definitief zijn om advies te vragen over termijnen.

Wordt u vervolgd of stuurt het Fonds een terugvordering?

Lees de dagvaarding of brief aandachtig en controleer voertuig, nummerplaat, periode en hoedanigheid. Vraag verzekeraar of makelaar om het volledige polisverloop en de berichten over premie, schorsing of opzegging. De vraag of een bestuurder wist dat dekking ontbrak kan afhangen van verzenddata, contractvoorwaarden en concrete communicatie.

Verzamel die stukken samen met uw rijbewijs, inschrijvingsbewijs en betalingsbewijzen. Als het BGWF terugbetaling vraagt, controleer dan de rechtsgrond, berekening, betrokken hoedanigheid en antwoordtermijn. Negeer een dagvaarding of aangetekende brief niet. Een advocaat kan de strafrechtelijke en burgerlijke gevolgen afzonderlijk beoordelen.

Praktische aandachtspunten

Controleer bij elke nieuwe polis of de dekking effectief is ingegaan vóór u vertrekt. Laat bij verkoop of vervanging van een wagen datum en uur van de overgang bevestigen. Bewaar de actuele polis en betalingsbevestiging op een plek waar u die snel kunt terugvinden. Bij twijfel: vraag de verzekeraar om een schriftelijk antwoord en rijd niet zolang de status onduidelijk is.

Veelgestelde vragen

Is rijden zonder verzekeringsbewijs hetzelfde als rijden zonder verzekering?

Nee. Het ontbreken van het document bewijst niet automatisch dat de BA-dekking ontbreekt. De werkelijke polisstatus op het tijdstip van de feiten moet worden vastgesteld.

Betaalt het BGWF altijd alle schade?

Nee. Het Fonds komt alleen tussen wanneer de wettelijke voorwaarden zijn vervuld. Het onderzoekt onder meer de betrokkenheid van een voertuig, aansprakelijkheid en bewijs van de schade.

Is een rijverbod automatisch?

Nee. Artikel 24 maakt een verval van het recht tot sturen mogelijk, maar de rechter beslist daarover. De uitkomst hangt af van de concrete zaak.

Wat als ik niet wist dat de polis was geschorst?

Dat kan relevant zijn voor de strafrechtelijke beoordeling van een bestuurder of houder, maar de kennisvraag wordt op basis van de feiten en bewijsstukken beoordeeld. Bewaar daarom alle berichten over premie en dekking.

Een zaak over onverzekerd rijden kan tegelijk strafrechtelijke sancties en een omvangrijke terugvordering meebrengen. Met de dagvaarding, de polisdocumenten of een brief van het BGWF kan juridisch advies helpen om de relevante feiten, bewijsstukken en termijnen tijdig in kaart te brengen.

Bronnen

 
 
 

Opmerkingen


Featured Posts
Recent Posts
Archive
Search By Tags
bottom of page