top of page

Voorlopig rijbewijs B in Vlaanderen: welke regels gelden tijdens het oefenen?

3 nov
6 minuten om te lezen

Artikel 10/365

Voorlopig rijbewijs B in Vlaanderen: welke regels gelden tijdens het oefenen?

Wie met een voorlopig rijbewijs leert rijden, mag niet zomaar achter het stuur zodra het document is afgegeven. Het type voorlopig rijbewijs bepaalt of een begeleider verplicht is, wie als passagier mee mag, wanneer u mag rijden en hoe lang u moet oefenen voor het praktijkexamen. Sinds 1 maart 2024 gelden bovendien bijkomende Vlaamse regels voor begeleiders. Een fout kan leiden tot een verkeersrechtelijke vervolging en praktische problemen bij het behalen van het definitieve rijbewijs. Hieronder vindt u de belangrijkste voorwaarden voor kandidaat-bestuurders en hun begeleiders.

Eerst het juiste type voorlopig rijbewijs kennen

In Vlaanderen bestaan voor categorie B verschillende modellen. Het voorlopig rijbewijs M36 laat oefenen met begeleider toe en kan vanaf 17 jaar worden aangevraagd na het slagen voor het theorie-examen. Het document is in principe 36 maanden geldig. De kandidaat mag maximaal twee begeleiders laten registreren, maar moet tijdens elke rit vergezeld zijn van minstens één begeleider die op het rijbewijs staat. Een erkende rij-instructeur kan eveneens begeleiden.

Het M18-model laat oefenen zonder begeleider toe. Dat kan vanaf 18 jaar, maar pas nadat de kandidaat minstens 20 uur praktijkles bij een erkende rijschool heeft gevolgd en een bekwaamheidsattest heeft gekregen. Het M18 is 18 maanden geldig. ‘Zonder begeleider’ betekent niet dat passagiers onbeperkt zijn toegelaten: maximaal twee passagiers mogen mee, en zij moeten aan de wettelijke voorwaarden voldoen.

Een kandidaat met een M36 die alleen rijdt, mag zich dus niet beroepen op de ervaring van een ouder die toevallig in de auto zit: die persoon moet op het voorlopig rijbewijs geregistreerd staan, tenzij het om een erkende rij-instructeur gaat. Omgekeerd mag een M18-houder wel alleen rijden, maar uitsluitend binnen de beperkingen van dat model.

Wie mag als begeleider optreden?

Voor een M36 moet de begeleider in België ingeschreven zijn en een identiteitsdocument hebben dat in België is afgegeven. Hij of zij moet minstens acht jaar houder zijn van een Belgisch of Europees rijbewijs dat geldig is voor de categorie B. De begeleider mag niet vervallen zijn van het recht tot sturen en mag dat gedurende de afgelopen drie jaar ook niet zijn geweest. Er gelden bijkomende regels voor het begeleiden van andere kandidaten en voor begeleiders die alleen een aangepast voertuig mogen besturen.

Controleer dus niet alleen of de begeleider een rijbewijs heeft, maar ook of aan de volledige voorwaarden is voldaan. Een buitenlands rijbewijs kan voldoen als het Europees is en de overige eisen zijn vervuld. Laat bij twijfel vooraf nagaan of de begeleider in aanmerking komt. De gemeente registreert de begeleiders op het voorlopig rijbewijs; een mondelinge afspraak of familieband volstaat niet.

Het vormingsmoment: nieuwe verplichting sinds 1 maart 2024

Voor M36- en M12-modellen die vanaf 1 maart 2024 zijn afgeleverd, moeten de begeleiders een Vlaams vormingsmoment volgen. Dat is een opleiding van drie uur bij een erkende rijschool of lesgever. Ook als twee begeleiders op het document staan, moeten ze allebei de opleiding volgen. De opleiding is tien jaar geldig. In beginsel moet ze minstens vijf maanden vóór het praktijkexamen gevolgd zijn; voor bepaalde situaties, waaronder M12 en een omzetting van M18 naar M36, gelden uitzonderingen.

De afgiftedatum en eventuele overgangsregels zijn van belang. Bij een vervangend document wegens verlies, diefstal of een begeleiderswissel kijkt het examencentrum naar de oorspronkelijke startdatum van de oefenperiode. Bewaar daarom het attest en controleer ruim vóór het praktijkexamen of aan de opleidingsvoorwaarde is voldaan. De officiële Vlaamse richtlijn maakt ook duidelijk dat een vormingsmoment uit Wallonië niet als Vlaams attest geldt.

Passagiers en voertuiguitrusting

Met een M36 mag de kandidaat uitsluitend oefenen met één of beide geregistreerde begeleiders en/of een gebrevetteerde rij-instructeur. Andere passagiers zijn niet toegelaten. De auto moet een tweede achteruitkijkspiegel hebben voor de begeleider. Breng ook het L-teken op een goed zichtbare manier aan de achterzijde aan.

Met een M18 mogen maximaal twee passagiers mee. Elke passagier moet in België ingeschreven zijn, een geldig Belgisch of Europees rijbewijs B minstens acht jaar bezitten en mag in de laatste drie jaar niet vervallen zijn geweest van het recht tot sturen. Personen die enkel een voertuig met een bijzondere aanpassing mogen besturen, mogen niet als passagier meerijden. Neem geen extra passagier mee omdat er toevallig nog een zitplaats vrij is.

Verboden tijdstippen, routes en gebruik

Met een voorlopig rijbewijs mag u niet rijden van 22 uur tot 6 uur de volgende dag op vrijdag, zaterdag, zondag, de vooravond van een wettelijke feestdag en de feestdag zelf. De beperking geldt dus niet automatisch elke avond van de week, maar de kalenderdag waarop de avond valt is bepalend. Wie bijvoorbeeld op vrijdag om 22.15 uur vertrekt, rijdt binnen het verboden tijdvak.

U mag met een voorlopig rijbewijs evenmin in het buitenland rijden, commercieel goederenvervoer verrichten of een aanhangwagen trekken. Het rijbewijs geldt op het Belgische grondgebied. Controleer daarnaast de geldigheidsdatum: de oefenperiode begint op de afgiftedatum, vermeld op het document. Een verlopen voorlopig rijbewijs geeft geen toestemming om verder te oefenen.

Oefenperiode en het praktijkexamen

Voor de meeste kandidaten geldt in Vlaanderen sinds 1 maart 2024 een minimumoefenperiode van vijf maanden op de openbare weg vóór het praktijkexamen. De kandidaat moet daarnaast minstens 18 jaar zijn, een geldig voorlopig rijbewijs hebben en geslaagd zijn voor het theorie-examen. Voor M12 geldt een uitzondering op de minimumtermijn van vijf maanden. Het theorie-examen blijft drie jaar geldig.

De begeleider van een M36-kandidaat moet niet noodzakelijk mee naar het examen om de kandidaat te laten slagen, maar het examencentrum controleert wel of de voorwaarden voor het vormingsmoment zijn vervuld. Wie een examen met een rijschool aflegt, moet in bepaalde gevallen alsnog het begeleidersattest kunnen voorleggen. Plan het examen daarom pas wanneer zowel de oefenperiode als de administratieve voorwaarden kloppen.

Wat als u de voorwaarden niet naleeft?

Rijden zonder de verplichte begeleider, met een niet-geregistreerde begeleider of op een verboden tijdstip kan worden beschouwd als rijden in strijd met de voorwaarden van het voorlopig rijbewijs. Dat kan leiden tot een proces-verbaal en een behandeling door de politierechtbank. De concrete gevolgen hangen af van de vastgestelde feiten, de toepasselijke wetsbepalingen en het eventuele verkeersverleden. Een begeleider op de passagiersstoel maakt een onregelmatige rit niet automatisch geldig.

Bij een controle is het verstandig rustig te blijven, de gevraagde documenten te tonen en geen onjuiste verklaringen af te leggen. Noteer achteraf wat er precies gebeurde en bewaar het voorlopig rijbewijs, de inschrijvingsgegevens van de begeleider, eventuele attesten en de communicatie met de gemeente of rijschool. Ontvangt u een proces-verbaal of dagvaarding, let dan op de termijnen en de exacte omschrijving van de feiten.

Praktische checklist vóór elke oefenrit

Controleer vóór vertrek welk model u hebt en of het nog geldig is. Bij M36: kijk na of de begeleider op het document staat, aan de voorwaarden voldoet en—indien vereist—het vormingsmoment heeft gevolgd. Laat geen andere passagiers meerijden. Bij M18: controleer de voorwaarden van maximaal twee passagiers. Bevestig het L-teken en de tweede spiegel, vermijd de verboden uren en blijf binnen België. Zet een herinnering voor de minimale oefenperiode, de geldigheidsdatum van het theorie-examen en de inschrijving voor het praktijkexamen.

Veelgestelde vragen

Mag ik met een M36 rijden met mijn broer als begeleider als hij niet op het document staat?

Nee. De begeleider moet op het voorlopig rijbewijs vermeld zijn. Een erkende rij-instructeur kan onder de toepasselijke voorwaarden ook begeleiden.

Mag ik met een M18 een vriend meenemen?

Alleen als de vriend voldoet aan alle wettelijke voorwaarden voor passagiers en u niet meer dan twee passagiers vervoert.

Moet mijn begeleider het vormingsmoment volgen?

Voor M36- of M12-modellen afgeleverd vanaf 1 maart 2024 geldt in beginsel een verplicht vormingsmoment. De overgangsregels en uitzonderingen hangen af van het model en de oorspronkelijke afgiftedatum.

Mag ik met een voorlopig rijbewijs naar Frankrijk rijden?

Nee. Een Belgisch voorlopig rijbewijs laat u toe te oefenen op het Belgische grondgebied, niet in het buitenland.

Kan ik het M36-model omwisselen naar M18?

In bepaalde gevallen kan u tijdens de geldigheid één keer van model wisselen. Voor de overstap naar M18 zijn onder meer minstens 20 uur rijles en een bekwaamheidsattest vereist. Vraag de actuele procedure na bij uw gemeente.

Juridisch advies bij een verkeersinbreuk

Een voorlopig rijbewijs bevat verschillende voorwaarden die per model en afgiftedatum verschillen. Bent u vervolgd omdat u tijdens de oefenperiode zou hebben gereden in strijd met die regels, dan kan een advocaat de vaststellingen, documenten en toepasselijke bepalingen beoordelen. Byvoet & Laplaese adviseert over de concrete procedure en mogelijke verweren, zonder vooraf een uitkomst te kunnen garanderen.

Officiële bronnen

 
 
 

Opmerkingen


Featured Posts
Recent Posts
Archive
Search By Tags
bottom of page