top of page

Gsm achter het stuur in België: regels, boete en verweer

3 nov
5 minuten om te lezen

Artikel 11/365

Gsm achter het stuur in België: regels, boete en verweer

Een melding lezen aan het rood licht, een adres ingeven in de navigatie of een smartphone van de passagiersstoel nemen: veel bestuurders twijfelen waar de grens ligt. De Belgische Wegcode verbiedt meer dan alleen bellen met een gsm in de hand. Sinds 3 maart 2022 geldt de regel voor mobiele elektronische apparaten met een scherm. Dit artikel licht toe wat mag, welke uitzonderingen bestaan en wat u doet na een proces-verbaal.

Wat verbiedt artikel 8.4 van de Wegcode?

Artikel 8.4 bepaalt dat een bestuurder, behalve wanneer het voertuig stilstaat of geparkeerd is, geen mobiel elektronisch apparaat met een scherm mag gebruiken, vasthouden of manipuleren, tenzij het in een daartoe bestemde houder aan het voertuig bevestigd is. Het gaat dus niet alleen om een draagbare telefoon. Ook een tablet of ander mobiel apparaat met scherm kan onder de bepaling vallen.

De regel is ruimer dan ‘niet sms’en tijdens het rijden’. Een toestel vasthouden, bedienen of raadplegen kan volstaan. Het is niet vereist dat de bestuurder daadwerkelijk belt of een bericht verstuurt. Het Hof van Cassatie heeft in zijn arrest van 14 januari 2020 geoordeeld dat een telefoon in de hand houden tijdens het rijden onder het toenmalige verbod viel. De huidige tekst noemt bovendien uitdrukkelijk het gebruiken, vasthouden én manipuleren van een mobiel elektronisch apparaat met scherm.

Wanneer mag u uw smartphone toch gebruiken?

Toestel bevestigd in een geschikte houder

De Wegcode laat gebruik toe wanneer het toestel in een daartoe bestemde houder aan het voertuig bevestigd is. Een telefoonhouder die degelijk vastzit, maakt bijvoorbeeld handsfree navigatie mogelijk. De uitzondering is geen vrijgeleide om langdurig naar het scherm te kijken of gevaarlijk te rijden: artikel 8.3 verplicht elke bestuurder voortdurend het voertuig goed in de hand te houden en de nodige rijbewegingen te kunnen uitvoeren.

Een telefoon die los op de schoot, passagiersstoel of middenconsole ligt, zit niet in een bevestigde houder. Ook het toestel met de hand vasthouden terwijl het via bluetooth met de auto verbonden is, valt niet onder de uitzondering. De aansluiting op het multimediasysteem verandert de fysieke situatie niet.

Stilstaan of geparkeerd zijn

De wettelijke uitzondering geldt ook wanneer het voertuig stilstaat of geparkeerd is. Een verkeerslicht, file of korte verkeersopstopping maakt het voertuig echter niet ‘stilstaand’ in de zin van de Wegcode. Het voertuig staat daar niet stil om personen te laten in- of uitstappen of goederen te laden of lossen. Wie wacht voor rood licht, moet de smartphone dus opgeborgen laten of enkel handsfree gebruiken via een bevestigde houder.

Moet u een bestemming wijzigen of een bericht beantwoorden, kies dan een veilige, toegelaten parkeerplaats en zet het voertuig daar stil. Een halte op een fietspad, zebrapad of andere verboden plaats kan zelf een inbreuk opleveren. Zet de navigatie bij voorkeur in vóór vertrek.

Veelvoorkomende situaties

Een bestuurder die de smartphone opneemt om de klok te bekijken, neemt hem vast en riskeert een vaststelling. Hetzelfde geldt voor scrollen door muziek, het lezen van een notificatie of het bedienen van een toestel dat niet in een houder zit. Handsfree bellen kan, zolang de bestuurder het toestel niet vasthoudt en veilig blijft rijden. Een smartwatch of scherm op een ander draagbaar apparaat vergt eveneens voorzichtigheid; de concrete toepassing hangt af van de wettelijke definitie en feiten.

Een toestel in een houder aanraken om navigatie te bedienen valt onder de uitzondering van artikel 8.4, maar kan nog steeds problematisch zijn als de bestuurder daardoor niet meer veilig rijdt. De politie kan de feiten beoordelen in hun context. Een houder achteraf installeren bewijst niet dat het toestel tijdens de controle daarin bevestigd was.

Welke sanctie riskeert u?

Het gebruik van een mobiel elektronisch apparaat in strijd met artikel 8.4 is als overtreding van de derde graad ingedeeld. De afhandeling kan gebeuren via een onmiddellijke inning of, afhankelijk van de omstandigheden, via het parket en de politierechtbank. De wettelijk toepasselijke bedragen kunnen veranderen door indexering, opdeciemen en wetswijzigingen. Raadpleeg daarom de datum en het bedrag op de ontvangen kennisgeving en baseer u niet op oudere online tabellen.

Bij ernstige of herhaalde feiten kan een zaak voor de politierechtbank komen. De rechter beoordeelt dan de concrete inbreuk en kan binnen de wettelijke grenzen een geldboete en eventueel een verval van het recht tot sturen opleggen. Een onmiddellijke intrekking van het rijbewijs is een afzonderlijke maatregel en volgt niet automatisch uit elke vaststelling van gsm-gebruik.

U kreeg een boete of proces-verbaal: wat nu?

Lees de kennisgeving zorgvuldig: welke gedraging wordt beschreven, waar en wanneer zou ze zijn vastgesteld, en welke termijn geldt voor betaling of betwisting? Bewaar het document en de enveloppe. Noteer uw herinnering aan de controle en verzamel relevante gegevens, zoals de positie van het toestel, de aanwezige houder en eventuele camerabeelden. Verwijder of wijzig geen materiaal dat relevant kan zijn.

Betwist niet uitsluitend met de stelling dat u niet aan het bellen was. De norm omvat ook vasthouden en manipuleren. Relevant kunnen zijn de precieze observatie van de verbalisant, de vraag of het toestel mobiel was, of het in een geschikte houder bevestigd was, en de betrouwbaarheid van de vaststellingen. Een foto van een later gemonteerde houder bewijst op zichzelf niet hoe de situatie op het controlemoment was.

Betaal niet overhaast als u de feiten gemotiveerd betwist, maar negeer evenmin een officiële kennisgeving. De gekozen reactie kan gevolgen hebben voor de verdere procedure. Bij een dagvaarding is het belangrijk de tenlastelegging en de bewijsstukken tijdig te laten beoordelen.

Praktische preventie

Leg de telefoon vóór vertrek in een vaste houder of berg hem op. Stel navigatie en muziek in vóór u vertrekt. Activeer een niet-storenfunctie tijdens het rijden en gebruik spraakbediening alleen als dat veilig kan. Moet u dringend reageren, parkeer dan op een toegelaten plaats. Deze eenvoudige gewoonten beperken zowel het risico op een sanctie als de afleiding achter het stuur.

Veelgestelde vragen

Mag ik mijn gsm vasthouden aan een rood licht?

Nee. Wachten voor een rood licht geldt niet als stilstaan of parkeren voor deze uitzondering. Gebruik het toestel alleen handsfree in een bevestigde houder.

Mag ik een smartphone gebruiken als die in een houder zit?

Artikel 8.4 voorziet die uitzondering. U moet wel steeds veilig kunnen rijden en het voertuig onder controle houden.

Is alleen bellen met de gsm verboden?

Nee. De bepaling verbiedt het gebruiken, vasthouden of manipuleren van een mobiel elektronisch apparaat met een scherm, behoudens de wettelijke uitzonderingen.

Wordt mijn rijbewijs automatisch ingetrokken?

Nee. Een onmiddellijke intrekking is geen automatisch gevolg van elke vaststelling. Een rechter kan in bepaalde omstandigheden een rijverbod opleggen.

Juridische bijstand

Twijfelt u aan de vaststelling of ontving u een dagvaarding wegens gsm-gebruik achter het stuur? Byvoet & Laplaese kan de kennisgeving, het proces-verbaal en de toepasselijke procedure beoordelen. De mogelijke aanpak hangt af van de concrete stukken; een bepaalde uitkomst kan niet worden gegarandeerd.

Officiële bronnen

 
 
 

Opmerkingen


Featured Posts
Recent Posts
Archive
Search By Tags
bottom of page